ANTALYA – Antalya’dan Adana’ya uzanan Akdeniz kıyılarındaki plastik kirliliği, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 öncesinde yeniden gündemde. Antalya Kent Konseyi Çevre Çalışma Grubu, denizlerde ve sahillerde görülen atıkların yalnızca çevreyi değil, turizmi ve gıda güvenliğini de ilgilendirdiğine dikkat çekerek kapsamlı bir mücadele planı istedi. 12 Ekim 2026 tarihli toplantısında yaz aylarında yoğunlaşan kirliliği değerlendiren çalışma grubu, özellikle Alanya açıklarından elde edilen ön bulguların araştırılması gerektiğini belirtti.

Alanya’daki mikroplastik ölçümleri dikkat çekti
Çalışma grubunun paylaştığı bilgilere göre Alanya’da yapılan ön incelemelerde, bazı noktalardaki plastik ve mikroplastik yoğunluğu, Türkiye’nin Akdeniz kıyıları için daha önce bildirilen en yüksek değerlerin 2 ila 65 katına ulaştı. İncelenen plastik parçacıklarının yüzde 59 ila 93’ünde geri dönüşüm işlemleriyle ilişkilendirilen izler bulunduğu aktarıldı. Ancak bu ön bulguların kapsamlı ve bağımsız araştırmalarla doğrulanması gerektiği vurgulandı. Kirliliğin tek bir kaynağa bağlanamayacağına işaret eden çalışma grubu; tarımsal atıklar, dere yatakları, turizm faaliyetleri, tekneler ve geri dönüşüm tesislerinin ayrı ayrı incelenmesini istedi.

76 tesise 153,6 milyon TL ceza
Paylaşılan resmî açıklamalara dayandırılan bilgilere göre, 1 Temmuz 2026’dan itibaren gerçekleştirilen denetimlerde 76 tesise toplam 153,6 milyon TL idari para cezası uygulandı. Ayrıca 28 tesisin faaliyeti durduruldu. Antalya Valiliği tarafından 29 büyük akarsu ağzına atık bariyeri kurulacağı da duyurulmuştu. Kent Konseyi, bu önlemlerin ne ölçüde tamamlandığının, denetimlerin sonuçlarının ve durdurulan tesislerin son durumunun kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti.

Plastik kirliliği turizm ve gıda güvenliğini de ilgilendiriyor
Çalışma grubunun değerlendirmesinde, Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında incelenen balıkların yüzde 58’inde mikroplastik tespit edildiğine ilişkin araştırma bulgularına yer verildi. Mikroplastiklerin deniz canlılarında ve tarım topraklarında bulunmasının ekosistem açısından risk oluşturabileceği belirtilirken, insan sağlığına yönelik uzun vadeli etkilerin bilimsel çalışmalarla izlenmesi gerektiği ifade edildi. Turizm sektörünün de kıyı kirliliğinden etkilenebileceğine dikkat çekildi. Antalya Valisi Hulusi Şahin’in, rezervasyonlarda yaşanacak yüzde 1’lik iptalin 300 milyon dolarlık ekonomik kayba yol açabileceği yönündeki değerlendirmesi hatırlatıldı.

COP31 öncesinde altı maddelik çözüm talebi
Antalya Kent Konseyi, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek COP31 öncesinde plastik kirliliğiyle mücadele için altı temel adım önerdi.  Öneriler arasında Akdeniz’e özel bir eylem planı hazırlanması, plastik atık ithalatının sona erdirilmesine yönelik takvim açıklanması, geri dönüşüm tesislerinin düzenli denetlenmesi ve tarımsal plastiklerin toplanması bulunuyor. Teknelerden ve turizm işletmelerinden kaynaklanan atıkların kontrol edilmesi ile üniversitelerin katılımıyla bağımsız bir mikroplastik izleme sistemi kurulması da talepler arasında yer aldı.

Çalışma grubu, alınan kararların sonuçlarının kamuoyuna açık biçimde paylaşılmasını isteyerek Akdeniz’deki kirliliğe karşı geçici müdahaleler yerine uzun vadeli uygulamalara ihtiyaç bulunduğunu vurguladı.