HOLLANDA – Hollanda, 1997’den bu yana fiilen uygulanmayan askere çağırma sistemini olağanüstü koşullarda yeniden devreye sokabilecek yeni bir model hazırlıyor. Savunma Bakanlığı’nın planına göre, gönüllü katılımın yeterli olmadığı ve güvenlik ortamının ordunun hızla büyütülmesini gerektirdiği bir durumda 18 ile 27 yaş arasındaki gençlerden belirli bir bölümü seçilerek göreve çağrılabilecek.

 

Savunmadan Sorumlu Devlet Sekreteri Derk Boswijk’in Temsilciler Meclisi’ne sunduğu plan, herkesi kapsayan genel bir zorunlu askerlik uygulamasından farklı. Bakanlık, “Dienmodel” adı verilen sistemi gönüllülükten başlayıp şartlara göre zorunluluğa doğru ilerleyen aşamalı bir yapı olarak tasarlıyor.

 

İlk aşamada gençlerin ankete katılması ve yapılan davete yanıt vermesi gönüllü olacak. Sonraki aşamalarda önce anket, ardından davete yanıt verme, görüşme, seçim ve sağlık kontrolleri zorunlu hale getirilebilecek. Fiilen askere gitme yükümlülüğü ise ancak en son aşamada devreye girecek.

 

Zorunlu çağrı son seçenek olacak

 

Bakanlığın açıkladığı çerçeveye göre seçici çağrı, yalnızca ordudaki personel sayısını artırmak amacıyla kullanılmayacak. Uluslararası güvenlik durumunun ciddi şekilde kötüleşmesi ve Hollanda ordusunun görevlerinin artması halinde bu seçeneğe başvurulabilecek. Hükümetin önceliği, personel ihtiyacını gönüllüler aracılığıyla karşılamaya devam etmek.

 

Hollanda’da askerlik yükümlülüğü halen yürürlükte. Ancak askere çağırma uygulaması 1997’den beri askıda bulunuyor. Savunma Bakanlığı, 2026 yılında da 17 yaşına giren gençlere askerlik yükümlülüğüne kaydedildiklerini bildiren mektuplar gönderdi; bu mektupların bir askere çağrı anlamına gelmediğini açıkladı. Mektupla birlikte gönüllü olarak doldurulabilen dijital bir anket de gönderiliyor.

 

Kısa ve uzun süreli iki ayrı yol

 

Yeni modelde hizmet süresine ilişkin iki farklı seçenek üzerinde duruluyor. Kısa programın temel amacı gençlere dayanıklılık eğitimi vererek rezerv personel sayısını artırmak. Daha uzun süre gönüllü olarak görev almak isteyenler için ise mevcut “Dienjaar” sistemini temel alan 12 ila 24 aylık bir program öngörülüyor. Zorunlu çağrıya ihtiyaç duyulması halinde seçilen kişilerin kısa programa alınması planlanıyor.

 

Modelin zorunlu aşamalarının uygulanabilmesi için yeni yasal düzenlemelere ihtiyaç bulunuyor. Savunma Bakanlığına göre gerekli yasaların hazırlanması yaklaşık iki yıl sürecek. Sistemin ayrıntılarının geliştirilmesine 2026’nın sonunda başlanması planlanıyor.

 

Bakanlık, gençlerin hangi koşullarda ve nasıl seçileceğine ilişkin sistemi de çalışmalar kapsamında şekillendirecek. Mevcut plan, tüm yaş grubunu aynı anda silah altına almak yerine ordunun ihtiyaç duyduğu sayıda kişinin seçilebilmesine dayanıyor.