Haber: Eyüp Koçak

Fransa'da sığınma başvurusunda bulunan kişiler için yeni kurallar yürürlüğe girdi. Avrupa Birliği'nin 14 Mayıs 2024'te kabul ettiği Göç ve İltica Paktı'nın büyük bölümü, 12 Haziran 2026 itibarıyla uygulanmaya başladı. Dokuz tüzük ve bir direktiften oluşan düzenleme, sınır kontrollerini, iltica taleplerinin değerlendirilmesini ve Avrupa ülkeleri arasındaki sorumluluk paylaşımını etkiliyor.

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, 10 Haziran 2026 tarihli genelgeyle valiliklere, polis, jandarma ve sınır güvenliği birimlerine yeni kuralların nasıl uygulanacağını bildirdi.

Altı yaşından itibaren parmak izi alınacak

Yeni sistemde EURODAC veri tabanına kaydedilecek kişilerin kapsamı genişletildi. Altı yaş ve üzerindeki bütün sığınmacılar ile düzensiz durumda bulunan yabancılar parmak izi kayıtları kapsamına alındı.

Sınırda başvuru yapanlar ülkeye girmiş sayılmayabilecek

Sınırda iltica talebinde bulunan kişiler önce sağlık ve güvenlik kontrollerinden geçiriliyor. Ardından başvuruları, Fransa Mültecileri ve Vatansızları Koruma Ofisi (OFPRA) tarafından esas yönünden incelenebiliyor. Gerektiğinde Ulusal İltica Mahkemesi (CNDA) de sürece dahil oluyor.

Bu işlemler sırasında başvuru sahibi, hukuken Fransa topraklarına giriş yapmamış kabul edilebiliyor. Yeni sınır prosedürü, OFPRA'nın ülkeye giriş kararı öncesinde görüş bildirdiği eski uygulamanın yerini aldı. Başvurunun reddedilmesi halinde sınırdan uzaklaştırma süreci de gündeme gelebiliyor.

AB ülkeleri arasındaki transfer süresi uzatıldı

İltica başvurusunun hangi Avrupa ülkesinde inceleneceğinin belirlenmesine ilişkin kurallar değişti. Yetkililerden kaçan kişilerin sorumlu üye ülkeye transfer edilebilmesi için öngörülen süre, belirli koşullarda üç yıla kadar uzatıldı.

Başka bir üye devlet tarafından yeniden kabul edilmesi gereken başvuru sahipleriyle yapılan görüşmeye ilişkin önceki uygulama da kaldırıldı.

İltica görüşmeleri sesli kaydedilecek

Başvurudan sorumlu ülkenin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen gizli görüşmelerin sesli olarak kaydedilmesi öngörülüyor. Bu değişiklik, iltica başvurularının kayda alınmasında görev yapan birimleri de ilgilendiriyor.

Barınma ve maddi yardımlar sınırlandırılabilecek

Yeni düzenleme, sığınmacılara sağlanan maddi kabul koşullarının belirli durumlarda sınırlandırılmasına veya geri çekilmesine imkân tanıyor. Bu koşullar, başvuru sahiplerinin kabul sürecinde yararlandığı destekleri kapsıyor.

Ancak söz konusu hüküm, Fransa'daki bütün sığınmacıların barınma imkânlarını veya yardımlarını otomatik olarak kaybedeceği anlamına gelmiyor.

Parmak izi vermemek başvuruyu etkileyebilir

İltica işlemleri sırasında iş birliği yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, başvurunun geri çekilmiş sayılması sonucunu doğurabilecek.

Örneğin başvurudan sorumlu ülkenin belirlenmesi için gerekli parmak izinin verilmesinin reddedilmesi, bu kapsamda değerlendirilebilecek. Böyle bir durumda ilgili birimler OFPRA'yı bilgilendirecek. Başvurunun geri çekilmiş sayılıp sayılmayacağına yalnızca OFPRA karar verebilecek.

Ret kararından sonra itiraz hakkı dikkate alınacak

İltica başvurusu OFPRA tarafından reddedilen kişiler hakkında, ret kararının kesinleşmesi beklenmeden ülkeden ayrılmaya yönelik karar alınabilecek.

Ancak sınır dışı kararının alınması, kişinin derhal ülkeden çıkarılacağı anlamına gelmiyor. Başvuru sahibinin CNDA'daki itirazı incelenirken Fransa'da kalma hakkı veya izni bulunuyorsa, kararın uygulanmasında bu hukuki güvenceye uyulması gerekiyor.

Fransız mevzuatı da yeni kurallara uyarlanıyor

Avrupa Birliği'nin doğrudan uygulanan düzenlemeleri nedeniyle, bunlarla çelişen bazı Fransız mevzuatı hükümleri resmen yürürlükten kaldırılmamış olsa bile uygulanamayacak.

Yeni sistemin hayata geçirilmesi için çeşitli düzenlemeler yapıldı. Valilikler ve güvenlik birimleri için eğitimlerin yanı sıra çevrim içi destek de sağlanması planlanıyor.

Değişiklikler esas olarak Fransa'da uluslararası koruma başvurusunda bulunan kişileri ve ilgili idari işlemleri kapsıyor. Ülkede yaşayan bütün yabancıların mevcut oturum izinlerinin otomatik olarak değiştiği anlamına gelmiyor.