Yunanistan Yargıtayı’nın (Areios Pagos) 21 Eylül 2026’da ele alması beklenen dosyanın yaklaşık bir yıl ertelenmesiyle süreç bir kez daha uzadı.

İLK KARAR 2022’DE ÇIKTI

Hukuki süreç 2022 yılında Florina’da başladı. “Yunanistan’daki Makedon Dili Merkezi” adıyla kurulan kuruluşun tüzüğü Florina’daki mahkeme tarafından Temmuz 2022’de kabul edildi. Kararın aynı yıl kasım ayında yayımlanmasıyla kuruluş resmen tescil edilmiş oldu.

Merkezin amaçları arasında Makedon dilinin öğretilmesi ve korunmasına yönelik faaliyetler yürütmek bulunuyordu. Ancak tescil kararı kısa süre içinde hukuki itirazlarla karşılaştı.

Florina Savcılığı, 29 Aralık 2022’de kuruluşun tesciline ilişkin mahkeme kararının iptal edilmesi için başvuruda bulundu. Merkezin hukuki statüsüne karşı farklı kuruluşların da girişimleri oldu.

2023: KAPATMA TALEPLERİ REDDEDİLDİ

Dosyada ikinci önemli aşamaya 2023 yılında gelindi. Merkezin tescilinin kaldırılması ve faaliyetlerinin sona erdirilmesi yönündeki başvurular ilk derece yargılamasında kabul edilmedi.

Böylece 2022’de verilen tescil kararı bu aşamada geçerliliğini korudu ve merkez hukuki varlığını sürdürdü. Ancak karara karşı yapılan itirazlar nedeniyle uyuşmazlık bir üst mahkemeye taşındı.

2024: İSTİNAF MAHKEMESİ KARARI TERSİNE ÇEVİRDİ

Hukuki mücadelenin seyrini değiştiren gelişme 2024 yılında yaşandı.

Batı Makedonya İstinaf Mahkemesi, önceki mahkeme kararlarını bozdu. Böylece ilk derece mahkemesinde merkezin lehine sonuçlanan süreç tersine döndü ve kuruluşun feshi gündeme geldi.

Makedon Dili Merkezi yönetimi ise İstinaf Mahkemesi kararını kabul etmeyerek Yunanistan’ın en yüksek hukuk mahkemesi konumundaki Yargıtay’a başvurma kararı aldı.

2025: AVRUPA KONSEYİ SÜRECİ GÜNDEMİNE ALDI

Dosya 2025 yılında Avrupa Konseyi cephesinde de dikkatle takip edilen konular arasına girdi.

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, AİHM’nin Yunanistan hakkındaki daha önceki dernek kurma özgürlüğü kararlarının uygulanmasını incelerken Makedon Dili Merkezi’yle ilgili gelişmeleri de değerlendirdi.

Tartışmanın hukuki arka planında AİHM’nin daha eski tarihli kararları bulunuyor. Strasbourg Mahkemesi, Sidiropoulos ve Diğerleri/Yunanistan davasında 1998’de, Makedon Kültür Evi ve Diğerleri/Yunanistan davasında ise 2015’te Yunanistan’ın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin dernek kurma özgürlüğünü güvence altına alan hükümlerini ihlal ettiğine hükmetmişti.

Bu nedenle Makedon Dili Merkezi hakkındaki yeni dava, yalnızca bir kuruluşun tescil edilip edilmeyeceğine ilişkin iç hukuk uyuşmazlığı olarak değil, Yunanistan’daki dernek kurma özgürlüğüne ilişkin daha geniş tartışmanın bir parçası olarak da takip ediliyor.

2026: DOSYA YARGITAY’A GELDİ, DURUŞMA ERTELENDİ

İstinaf kararlarına karşı yapılan başvuruların 21 Eylül 2026 tarihinde Yunanistan Yargıtayı’nda ele alınması planlandı. Yüksek mahkemenin önündeki mesele, Makedon dilinin Yunanistan’daki okullarda okutulup okutulmaması değil, kuruluşun feshedilmesine ilişkin İstinaf Mahkemesi kararlarının hukuka uygunluğuydu.

Ancak 21 Eylül’de beklenen yargılama sonuçlanmadı ve dosyanın görüşülmesi yaklaşık bir yıl sonraya ertelendi.

Böylece 2022’de kuruluşun tesciliyle başlayan süreç; 2023’te tescile karşı girişimlerin reddedilmesi, 2024’te İstinaf Mahkemesi’nin kuruluş aleyhine karar vermesi ve dosyanın 2026’da Yargıtay aşamasına ulaşmasıyla dört yılı aşan bir hukuk mücadelesine dönüştü.

ABTTF: “AİHM KARARLARI UYGULANMALI”

Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu (ABTTF) Başkanı Halit Habip Oğlu, davanın uzamasını Yunanistan’daki dernek kurma özgürlüğü tartışmaları çerçevesinde değerlendirdi.

Habip Oğlu, Makedon dernekleriyle ilgili AİHM kararlarının yanı sıra Batı Trakya Türk azınlığı derneklerini ilgilendiren Bekir-Usta ve Diğerleri dava grubuna işaret ederek, Strasbourg Mahkemesi tarafından verilen kararların gereğinin yerine getirilmediğini savundu.

Yunanistan’da adında Pomak, Roman veya Ermeni ifadeleri bulunan derneklerin faaliyet gösterebildiğini belirten Habip Oğlu, “Türk” ve “Makedon” ifadelerini kullanan dernekler konusunda farklı bir uygulamanın bulunduğunu ileri sürdü ve bunu “çifte standart” olarak nitelendirdi.

Habip Oğlu, AİHM kararlarının Yunanistan açısından bağlayıcı olduğunu belirterek, bu kararların uygulanması ve dernek kurma özgürlüğü konusunda ayrımcı olduğunu düşündükleri uygulamalara son verilmesi çağrısında bulundu.

Makedon Dili Merkezi dosyasında Yargıtay’ın vereceği karar, kuruluşun Yunanistan’daki hukuki statüsünün geleceği açısından belirleyici olacak. Duruşmanın ertelenmesi nedeniyle 2022’de başlayan uyuşmazlık ise şimdilik sonuçlanmadan devam ediyor.