Sigara satışlarında T.C. kimlik kontrolü yapılmasına yönelik hazırlıklar, kişisel verilerin güvenliği ve uygulamanın kapsamı konusunda tartışma yarattı. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, gündeme gelen itirazların ardından düzenlemenin nasıl şekillendirileceğine ilişkin yeni bilgiler paylaştı.
NSosyal hesabından açıklama yapan Memişoğlu, temel amaçlarının yetişkinlerin sigara satın almasını zorlaştırmak değil, 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerine erişimini engellemek olduğunu belirtti. Bakanlık, bu hedef doğrultusunda kimlik bilgilerinin korunmasını sağlayacak farklı yaş doğrulama yöntemlerini inceliyor.
Kimlik numarası alınması zorunlu olacak mı?
Yeni düzenlemeye ilişkin en önemli soru, sigara satın alan kişilerin T.C. kimlik numaralarını satıcıya vermek zorunda kalıp kalmayacağı. Memişoğlu'nun son açıklaması, bu konuda henüz tek bir yöntemin kesinleştirilmediğini ortaya koydu. Bakanlık, yaş kontrolünü mümkün kılarken kişisel bilgilerin gereksiz biçimde paylaşılmasını önleyecek sistemler üzerinde çalışıyor. Elektronik doğrulama yöntemleri de seçenekler arasında bulunuyor. Ancak hangi teknolojinin kullanılacağı, satış noktalarında nasıl uygulanacağı ve kimlik bilgilerinin işlenip işlenmeyeceği konusunda kesinleşmiş teknik ayrıntılar paylaşılmadı. Yeni kanun taslağı ile ilgili mevzuatın bu değerlendirmeler doğrultusunda ele alındığı bildirildi.
Bakanlık çocukların tütüne erişimini önlemeyi hedefliyor
Sağlık Bakanı Memişoğlu, tütün kullanımının yalnızca sigara içen kişiyi ilgilendiren bir mesele olmadığını, toplum sağlığı üzerinde geniş kapsamlı sonuçlar doğurduğunu vurguladı.
Bu nedenle tütünle mücadelede çocukların ve gençlerin korunmasına öncelik veriliyor. Satış sırasında yaşın güvenilir biçimde doğrulanması, hazırlanan düzenlemenin temel unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor. Bakanlık, denetimin etkili olması kadar vatandaşların özel hayatına ilişkin bilgilerin korunmasını da gözeten bir model oluşturmayı amaçlıyor.
Oktay Saral kimlik numarası uygulamasına itiraz etti
Kimlik kontrolüne yönelik tartışmada Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral'ın açıklamaları da dikkat çekti. Saral, sigaranın sağlığa zarar verdiği konusunda bir görüş ayrılığı bulunmadığını ancak bunun her sigara alışverişinde vatandaşlardan T.C. kimlik numarası istenmesini haklı göstermeyeceğini savundu.
Kişisel mahremiyetin korunması gerektiğini belirten Saral, vatandaşların endişe duyabileceği uygulamaların yürürlüğe konulmadan önce yeniden değerlendirilmesini istedi.
Saral ayrıca, toplumda tepkiye neden olabilecek kararların Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın gündemine ilave bir yük getirmemesi gerektiğini ifade etti. Düzenlemelerde kamuoyunun hassasiyetlerinin dikkate alınması çağrısında bulundu.
Sigara içmeyenlerin temiz hava hakkı da gündemde
Bakanlığın tütünle mücadele hazırlıkları yalnızca satış noktalarındaki yaş kontrolüyle sınırlı değil.
Memişoğlu, sigara kullanmayan vatandaşların ortak yaşam alanlarında dumana maruz kalmaması gerektiğini belirterek bu konuda yaşanan sorunların azaltılması için çalışmaların sürdüğünü açıkladı.
Tütün kullanımının sağlık üzerindeki etkilerini azaltmayı amaçlayan çalışmaların, çocukların korunması ve sigara içmeyenlerin temiz hava hakkının gözetilmesi olmak üzere farklı alanlarda yürütüldüğü belirtildi.
Yeni uygulamanın ayrıntıları henüz açıklanmadı
Sigara satışlarında yaş doğrulamasının hangi yöntemle yapılacağına ilişkin nihai karar henüz duyurulmadı. Bu nedenle tüm yetişkin müşterilerin kimlik numarasını satıcıya vermesinin kesinleştiği yönünde bir değerlendirme yapmak için erken. Bakanlığın açıklaması, farklı seçeneklerin hâlen incelendiğini ve yasal hazırlıkların sürdüğünü gösteriyor.
Düzenlemenin kapsamı, uygulama yöntemi ve yürürlüğe giriş tarihi, mevzuat çalışmalarının tamamlanmasının ardından netleşecek.