Hollanda'da ağır ve tedavisi mümkün olmayan hastalıkları bulunan yaklaşık 2 yaşındaki bir çocuğun yaşamının doktor tarafından aktif olarak sonlandırılması, ülkede 1-12 yaş grubuna yönelik 2024'te yürürlüğe giren düzenleme kapsamındaki ilk vaka oldu. İnceleme komisyonu doktorun gerekli tıbbi özeni gösterdiğine karar verdi.
Hollanda'da ağır hastalıkları bulunan bir çocuğun yaşamının doktor tarafından aktif olarak sonlandırıldığı vaka, ülkede 1-12 yaş arasındaki çocuklar için oluşturulan özel düzenleme kapsamında değerlendirilen ilk örnek olarak kayıtlara geçti.
Hollanda Çocuk Hekimliği Derneği'nin (NVK) 10 Eylül 2026'da yayımladığı açıklamaya göre çocuk 26 haftalıkken ileri derecede prematüre olarak dünyaya geldi ve doğumun ardından çok ciddi sağlık sorunları yaşadı.
Yaklaşık 4,5 aylıkken yapılan MR incelemesinde beyinde çok yaygın hasar tespit edildi. Çocuğun ölüm sırasında yaklaşık 2 yaşında olduğu açıklandı.
Ağır beyin hasarı ve epilepsi
Vakayla ilgili değerlendirmede çocuğun sağlık durumunun son derece ağır olduğu belirtildi.
Yayımlanan bilgilere göre çocukta yaygın beyin hasarının yanı sıra ağır serebral palsi ve epilepsi bulunuyordu. Sağlık durumunda zaman içerisinde iyileşme görülmediği ve mevcut hastalıkların tedavi edilebilir olmadığı değerlendirildi.
Çocuğun solunumla ilgili ciddi sorunlar yaşadığı ve salgıları yeterince temizleyemediği de vaka değerlendirmesinde yer aldı.
Hollanda'daki düzenlemeye göre 1-12 yaş arasındaki bir çocuğun yaşamının aktif olarak sonlandırılmasının değerlendirilebilmesi için hastalığın tedavi edilemez olması, çocuğun dayanılmaz ve iyileşme umudu bulunmayan bir acı çekmesi ve çocuk palyatif bakımı dahil acıyı ortadan kaldırabilecek makul başka bir seçeneğin bulunmaması gerekiyor.
İnceleme komisyonu doktoru değerlendirdi
Vakanın ardından süreç özel bir değerlendirme komisyonu tarafından incelendi.
Komisyon, doktorun yürürlükteki tıbbi standartlara uygun ve gerekli özeni göstererek hareket ettiği sonucuna vardı. Hollanda Çocuk Hekimliği Derneği de bunun 1-12 yaş grubundaki bir çocukta mevcut düzenleme kapsamında gerçekleştirilen ilk yaşam sonlandırma vakası olduğunu açıkladı.
Hollanda'daki prosedür gereği bu tür vakalar doğal ölüm olarak kabul edilmiyor. Doktorun vakayı belediye adli tabibine ve ilgili değerlendirme mekanizmasına bildirmesi gerekiyor. Komisyonun değerlendirmesi daha sonra Hollanda Savcılık Hizmeti'ne (Openbaar Ministerie) iletiliyor.
Düzenleme 1 Şubat 2024'te yürürlüğe girdi
Hollanda'da 1-12 yaş arasındaki ağır hasta çocuklara ilişkin özel düzenleme 1 Şubat 2024'te yürürlüğe girdi.
Düzenleme, tedavisi mümkün olmayan, terminal dönemde bulunan, dayanılmaz ve iyileşme umudu olmayan acılar yaşayan küçük bir çocuk grubunu kapsıyor. Yaşamın sonlandırılması ancak çocuk palyatif bakımı ve palyatif sedasyon dahil diğer makul seçeneklerin acıyı gideremeyeceği sonucuna varılması durumunda değerlendirilebiliyor.
Karar anne ve babayla birlikte değerlendiriliyor; çocuğun durumunun elverdiği ölçüde kendisinin de sürece dahil edilmesi öngörülüyor. Doktorun kararını güncel tıbbi bilgi ve mesleki standartlara dayandırması gerekiyor.
“Ötanazi” ile aynı hukuki prosedür değil
Vakayla ilgili dikkat edilmesi gereken önemli ayrıntılardan biri hukuki terminoloji.
Hollanda'nın klasik ötanazi sistemi, hastanın kendi isteği üzerine yaşamının sonlandırılmasına ilişkin ayrı bir yasaya dayanıyor. 1-12 yaş arasındaki çocuklar için uygulanan sistem ise “levensbeëindiging bij kinderen”, yani çocuklarda yaşamın sonlandırılması olarak düzenlenmiş ayrı bir değerlendirme mekanizmasına sahip.
Hollanda Savcılık Hizmeti, 1-12 yaş grubundaki prosedürün yalnızca tedavisi mümkün olmayan, terminal dönemde bulunan ve dayanılmaz şekilde acı çeken çocuklardan oluşan küçük bir grubu kapsadığını belirtiyor.
Hollanda'da 2025'te 10 bin 341 ötanazi bildirimi
Hollanda'daki genel ötanazi uygulamalarına ilişkin 2025 verileri de açıklandı.
Hollanda Bölgesel Ötanazi İnceleme Komiteleri'nin (RTE) resmi verilerine göre 2025 yılında 10 bin 341 ötanazi bildirimi kayıtlara geçti.
Bu rakam 2024'teki 9 bin 958 vakaya göre yüzde 3,8 artış anlamına geliyor. Ötanazi vakaları 2025 yılında ülkedeki toplam ölümlerin yüzde 5,97'sini oluşturdu.
RTE tarafından incelenen vakalardan 10 bin 334'ünde doktorların gerekli özen kriterlerini yerine getirdiğine karar verilirken, 7 vaka kriterlere uygun bulunmadı.
Ancak bu 10 bin 341 rakamının, yaklaşık 2 yaşındaki çocukla ilgili özel düzenleme kapsamında bildirilen vakalarla aynı istatistik olmadığına dikkat etmek gerekiyor. RTE'nin rakamları Hollanda'nın genel ötanazi ve yardımlı intihar sistemine ilişkin verileri ifade ediyor.
Hollanda'da ilk vaka olarak kayıtlara geçti
Çocuğun yaşamının sonlandırılması, 2024 yılında yürürlüğe giren 1-12 yaş düzenlemesinin uygulanması bakımından Hollanda'da bir ilk oldu.
Değerlendirme komisyonu başkanı Polly van Dijk, Hollanda Çocuk Hekimliği Derneği tarafından aktarılan açıklamasında sürecin hem aile hem de doktor açısından son derece ağır ve kapsamlı bir karar olduğunu belirtti.
Vaka aynı zamanda Hollanda'da çocukların yaşam sonu kararlarında tıbbi gereklilik, palyatif bakım seçenekleri, ebeveynlerin rolü ve doktorların hukuki sorumluluğu konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.