Almanya'da keneler kış uykusuna yatmıyor. İklim değişikliği nedeniyle yıl boyunca aktif olan bu küçük canlılar, 2025 yılında 693 TBE vakasına yol açtı. Yetkililer iki yeni bölgeyi daha riskli alanlar listesine ekledi.
Almanya'da doğa yürüyüşleri ve açık hava etkinlikleri giderek riskli hale geliyor. Robert Koch Enstitüsü'nün (RKI) yayımladığı son verilere göre, 2025 yılında ülke genelinde 693 kene kaynaklı menenjit (TBE) vakası resmi olarak kaydedildi. Bu rakam, 2001'den bu yana görülen en yüksek üçüncü vaka sayısı olarak dikkat çekiyor. Tarihteki en kötü yıl ise 704 vakayla 2020 oldu.
Peki keneler neden bu kadar çoğaldı? Uzmanlara göre, asıl suçlu iklim değişikliği. Kışlar artık eskisi gibi soğuk geçmiyor, don olayları azaldı. Bu sayede keneler soğuk aylarda ölmek yerine aktif kalmaya devam ediyor. Hohenheim Üniversitesi Parazitoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ute Mackenstedt, "2016'dan bu yana düşük vaka dönemleri neredeyse hiç yaşanmıyor. Keneler yılın her ayı tehlikeli" uyarısında bulunuyor.
Alman yetkililer geçtiğimiz günlerde iki yeni bölgeyi daha TBE risk listesine ekledi. Bunlar Saksonya'daki Nordsachsen bölgesi ve Saksonya-Anhalt'taki Halle (Saale) kenti. Böylece Almanya genelindeki riskli bölge sayısı 185'e yükseldi. Vakaların yaklaşık yüzde 85'i hâlâ Baden-Württemberg ve Bavyera'da görülse de, uzmanlar tehdidin giderek kuzeye doğru yayıldığını belirtiyor.
KENELERDEN NASIL KORUNURSUNUZ?
Uzmanlar, kenelerin tamamen ortadan kaldırılmasının mümkün olmadığını ancak alınacak basit önlemlerle riskin büyük ölçüde azaltılabileceğini vurguluyor. RKI ve Alman sağlık otoritelerinin önerileri şöyle:
Aşı yaptırın TBE'ye karşı en etkili koruma yöntemi aşıdır. 2025'te hastalananların %98'i aşısız veya eksik aşılıydı.
Doğru kıyafet seçin Uzun pantolon ve uzun kollu giysiler tercih edin. Pantolon paçalarını çorap içine koyun.
Kovucu sprey kullanın Cilde uygulanan repellent spreyler birkaç saat etkili koruma sağlar.
Vücut kontrolü yapın Doğa gezisinden sonra koltuk altı, kasık, boyun ve saçlı deri gibi bölgeleri dikkatlice inceleyin.
Keneyi doğru çıkarın Kene cımbızıyla cilde yakın yerden tutup düz bir şekilde yavaşça çekin. Isırık bölgesini dezenfekte edin.
???? BİLMENİZ GEREKENLER
Keneler ağaçlardan düşmez. Genellikle 30-60 cm yüksekliğindeki çimen, çalı ve otlarda bulunurlar.
En aktif dönem Mayıs-Ekim arasıdır ancak ılıman kışlar nedeniyle bu süre uzadı.
Riskli bölge ilan edilmemiş eyaletlerde bile tek tek TBE vakaları görülebiliyor.
Pastörize edilmemiş çiğ süt ve süt ürünleri de nadiren TBE bulaştırabilir.
Lyme hastalığı (Borreliose) için henüz bir aşı bulunmuyor.
Almanya'da TBE vakalarının artışı, iklim değişikliğinin doğrudan sağlık üzerindeki etkilerini gösteren somut bir örnek. Özellikle 60 yaş üstü bireylerde aşılama oranlarının düşük olması, yetkilileri farkındalık kampanyalarına hız vermeye itiyor. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda riskli bölge sayısının daha da artabileceğini öngörüyor.