ÖZEL HABER: EYÜP KOÇAK
Almanya’ya çalışmak için giden ilk kuşak Türkler emeklilik dönemine girerken, Deutsche Rentenversicherung’un resmi rakamları dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Türkiye’ye gönderilen Alman emekli aylığı sayısı 2022’de 87 bin 241 iken 2024 sonunda 89 bin 372’ye yükseldi. Alman Emeklilik Sigortası, geçmişte “Gastarbeiter” olarak Almanya’da çalışan çok sayıda kişinin yaşlılık döneminde memleketine döndüğünü de doğruluyor. Ancak yaklaşık 90 bin aylık, aynı sayıda Türk emeklinin Almanya’dan Türkiye’ye kesin dönüş yaptığı anlamına gelmiyor.
Türkiye’den Almanya’ya işçi göçünün üzerinden 65 yıl geçti. 1961’de imzalanan işgücü anlaşmasının ardından Almanya’ya giden ilk kuşakların önemli bir bölümü artık çalışma hayatını tamamladı.
Bu kez dikkatler göçün ters yönüne çevrilmiş durumda.
Almanya’nın resmi emeklilik kurumu Deutsche Rentenversicherung’un (DRV) verileri, Türkiye’de yaşayıp Almanya’dan emekli aylığı alanların sayısının son yıllarda yükseldiğini gösteriyor. DRV ayrıca eski “Gastarbeiter” kuşağından çok sayıda kişinin yaşlılığında kendi ülkesine döndüğünü açıkça belirtiyor.
Almanya’dan Türkiye’ye kaç emekli aylığı gönderiliyor?
DRV’nin Rentenatlas verilerine göre 31 Aralık 2024 itibarıyla Türkiye’ye 89 bin 372 Alman emekli aylığı gönderiliyordu.
Bu aylıkların 84 bin 933’ü yabancı, 4 bin 439’u ise Alman hak sahiplerine aitti.
Bir önceki yıl toplam rakam 88 bin 174’tü. Buna göre Türkiye’ye gönderilen Alman emekli aylıklarının sayısı yalnızca bir yılda 1.198 arttı. Artış oranı yaklaşık yüzde 1,36 olarak hesaplanıyor.
Türkiye’ye Alman emekli aylığı ödemelerinde üç yıllık yükseliş
Son üç yılın rakamları birlikte değerlendirildiğinde artış daha net görülüyor.
2022: 87 bin 241
2023: 88 bin 174
2024: 89 bin 372
31 Aralık 2022’de Türkiye’de 82 bin 969 yabancı ve 4 bin 272 Alman hak sahibine ait toplam 87 bin 241 aylık bulunuyordu.
31 Aralık 2023’te yabancı hak sahiplerinin sayısı 83 bin 836’ya, Alman hak sahiplerinin sayısı ise 4 bin 338’e çıktı. Toplam ödeme sayısı 88 bin 174 oldu.
2024 sonunda ise yabancı hak sahiplerine ait aylıklar 84 bin 933’e, Almanlara ait aylıklar 4 bin 439’a yükseldi.
Türkiye’ye gönderilen Alman emekli aylıklarının toplam sayısı böylece iki yılda 2 bin 131 arttı. 2022-2024 dönemindeki yükseliş yaklaşık yüzde 2,4 oldu.
Deutsche Rentenversicherung’dan “Gastarbeiter” açıklaması
Rakamların yanında DRV’nin 2 Haziran 2026 tarihli “Rente im Ausland” açıklaması da dikkat çekiyor.
Kurum, Almanya dışında yaşayanlara 1,7 milyondan fazla Alman emekli aylığı ödendiğini bildirirken yurtdışındaki hak sahiplerinin yalnızca başka ülkelere taşınan Almanlardan oluşmadığını vurguluyor.
Bu grubun içinde Almanya’da geçmişte “Gastarbeiter” olarak çalışan ve yaşlılık döneminde kendi memleketlerine dönen çok sayıda kişi de bulunuyor.
Alman yasal emeklilik sistemi güncel verilere göre her yıl yaklaşık 1,8 milyon emekli aylığını 150’den fazla ülkeye gönderiyor.
89 bin Alman emekli aylığı, 89 bin Türk emekli demek değil
Türkiye rakamlarında kritik bir ayrıntı bulunuyor.
Türkiye’ye 89 bin 372 Alman emekli aylığı gönderilmesi, “89 bin 372 Türk emekli Almanya’dan Türkiye’ye döndü” şeklinde yorumlanamaz.
DRV’nin Rentenatlas verileri ödemenin yapıldığı ülkeyi gösteriyor ve hak sahiplerini Alman ile yabancı vatandaşlar şeklinde ayırıyor. Ancak yabancı kategorisindeki kişilerin tamamının Türk vatandaşı olduğunu gösteren bir ayrım sunmuyor.
Veriler ayrıca hak sahibinin Almanya’dan ne zaman ayrıldığını da göstermiyor.
Bir kişi Almanya’da emekli olduktan sonra Türkiye’ye taşınmış olabileceği gibi yıllar önce Türkiye’ye dönüp Alman emeklilik yaşına burada ulaşmış da olabilir.
Bu nedenle mevcut rakamlar, Almanya’dan Türkiye’ye kesin dönüş yapan Türk emeklilerin sayısını doğrudan ortaya koymuyor.
Almanya’dan Türkiye’ye emekli göçü hızlandı mı?
Resmi verilerin yanıtlamadığı temel soru da burada ortaya çıkıyor.
Türkiye’ye gönderilen Alman emekli aylığı sayısı yükseliyor. DRV aynı zamanda eski misafir işçilerin bir bölümünün yaşlılıkta ülkelerine döndüğünü doğruluyor.
Bu iki bulgu, Türkiye’ye yönelik bir emeklilik dönüş hareketinin varlığıyla uyumlu bir tablo ortaya çıkarıyor. Fakat yalnızca bu rakamlara bakarak Almanya’dan Türkiye’ye emekli göçünün hızlandığını söylemek mümkün değil.
Bunun belirlenebilmesi için Almanya’dan ayrılan emeklilerin vatandaşlıkları, yaşları, ayrılış tarihleri ve emeklilik durumlarını birlikte gösteren göç verilerinin incelenmesi gerekiyor.
Türkiye’ye kesin dönüş yapanların Alman emekli aylığı kesiliyor mu?
Almanya’da çalışarak emeklilik hakkı kazananların en fazla merak ettiği konulardan biri de Türkiye’ye taşındıktan sonra aylığın ne olacağı.
Deutsche Rentenversicherung’un Türkiye hakkındaki resmi bilgilendirmesine göre Alman emekli aylığının Türkiye’de alınması mümkün.
Alman ve Türk vatandaşları esas olarak Almanya’da veya Türkiye’de yaşamalarından bağımsız biçimde aylıklarını aynı miktarda alabiliyor. Ancak üçüncü ülkelerde geçirilen sigortalılık süreleri veya kişinin sigorta geçmişindeki özel durumlar nedeniyle farklı kurallar uygulanabiliyor.
DRV bu nedenle Türkiye’ye yerleşmeyi planlayan emeklilerin taşınmadan önce bağlı oldukları emeklilik kurumuyla görüşmesini tavsiye ediyor.
1961’de Almanya’ya başlayan yolculuk şimdi tersine mi dönüyor?
Türkiye ile Almanya arasındaki işgücü anlaşması 1961’de imzalandı. Aradan geçen 65 yılın ardından Almanya’ya çalışmaya giden ilk kuşak artık emeklilik döneminde.
Bugünkü resmi veriler iki noktayı net biçimde ortaya koyuyor: Almanya’da geçmişte “Gastarbeiter” olarak çalışanların bir bölümü yaşlılık döneminde memleketlerine dönüyor ve Türkiye’ye gönderilen Alman emekli aylıklarının sayısı son yıllarda artıyor.
Ancak resmi rakamlar henüz “Kaç Türk emekli Almanya’dan Türkiye’ye kesin dönüş yaptı?” sorusuna yanıt vermiyor.
Bu nedenle yaklaşık 90 bin emekli aylığından çıkarılabilecek sonuç, Türkiye’nin Almanya’nın sınır ötesi emeklilik sisteminde önemli bir yere sahip olduğu. Bunun ne kadarının son yıllarda gerçekleşen emekli dönüşlerinden kaynaklandığını belirlemek ise daha ayrıntılı verilere bağlı.
Almanya’ya çalışmak için giden ilk kuşağın hikâyesinde böylece yeni bir başlık açılıyor: Yıllarca Almanya’da çalışan Gastarbeiter kuşağı, emeklilik yıllarını Türkiye’de mi geçiriyor?