Eğlence, merak, heyecan veya kısa sürede kazanç sağlama beklentisiyle başlayan kumar davranışı, zamanla kişinin yaşamını etkileyen ciddi bir soruna dönüşebiliyor. Antalya Belek Üniversitesi İnsani Bilimler Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Duygu Özer, kumara ayrılan zaman ve paranın giderek artması, bırakma girişimlerinin sonuçsuz kalması ve kişinin kayıplarına rağmen oynamaya devam etmesinin dikkate alınması gereken belirtiler arasında bulunduğunu ifade etti.

Kumar davranışının devam etmesinde ödül mekanizması ve belirsizliğin etkisine işaret eden Özer, sonucun önceden bilinmemesi ile zaman zaman elde edilen kazançların kişiyi yeniden oynamaya yöneltebildiğini belirtti. Kaybedilen parayı geri kazanma isteğinin de bu döngünün sürmesine neden olabildiğini kaydetti.

Süreç ilerledikçe kişi, şansa bağlı sonuçları kontrol edebileceği düşüncesine kapılabiliyor. Kumarın zihinsel ve duygusal yaşamda giderek daha fazla yer edinmesi ise sorunun derinleşmesine yol açabiliyor.

Çevrim içi kumara 7/24 erişim riski artırıyor

Dijital bahis ve kumar platformlarının yaygınlaşması da risk faktörleri arasında gösteriliyor. Özer, akıllı telefonlardan günün her saatinde ulaşılabilen platformların kumarı günlük hayatın içine daha kolay taşıyabildiğine dikkat çekti.

Spor bahislerinin eğlence veya spor kültürünün bir parçası gibi görülmesinin risk algısını azaltabildiğini belirten Özer, özellikle dijital ortamları yoğun kullanan gençlere yönelik koruyucu çalışmaların önemini vurguladı.

Hangi belirtiler dikkate alınmalı?

Kişinin kumara ayırdığı para ve zamanı artırması, kayıplarını geri kazanmak amacıyla yeniden oynaması ve bırakmayı denediği halde bunu başaramaması önemli uyarı işaretleri arasında yer alıyor. Kumar harcamalarının aileden veya yakın çevreden saklanması, borçlanma ve sosyal yaşamın olumsuz etkilenmesi de sorunun ilerlediğine işaret edebiliyor.

Özer’e göre değerlendirmede yalnızca maddi kaybın büyüklüğüne odaklanmak yeterli değil. Asıl dikkat edilmesi gereken nokta, kişinin kumar oynama davranışını kontrol edip edemediği ve bu davranışın günlük yaşamındaki işlevselliği ne ölçüde etkilediği.

Kumar sorununu yalnızca irade eksikliği olarak değerlendirmek veya kişiyi suçlamak da çözüm sağlamıyor. Böyle bir yaklaşımın yardım arayışını olumsuz etkileyebileceği belirtilirken, sorunun erken fark edilmesi ve gerektiğinde profesyonel desteğe başvurulması önem taşıyor.

Gençlerde önleyici eğitim öne çıkıyor

Çocuklar ve gençlere yönelik koruyucu yaklaşımda yalnızca kumardan uzak durmalarını söylemek yerine riskleri anlamalarını sağlayacak becerilerin geliştirilmesi gerektiğini belirten Özer; olasılık, para ve risk yönetimi ile dijital ödül sistemleri konusunda bilinç oluşturulmasına dikkat çekti. Kısa yoldan kazanç beklentisine karşı eleştirel düşünme becerisinin geliştirilmesi de öneriler arasında yer aldı.

Ailelerin çocukların dijital ortamda karşılaştığı şansa dayalı içerikleri takip etmesinin önemine değinen Özer, kumar davranışında kontrolün kaybedilmesi ve kişinin günlük yaşamındaki işlevselliğin bozulması durumunda ruh sağlığı uzmanlarından klinik destek alınmasını önerdi