Almanya’da federal hükümet, sosyal yardımların usulsüz kullanımına karşı denetimleri artırmayı amaçlayan eylem planını 23 Eylül 2026’da kabul etti. Düzenlemeler özellikle organize sosyal yardım suistimali, sahte istihdam, kayıt dışı çalışma ve sosyal yardım sisteminin kötüye kullanıldığı yapılanmaları hedefliyor.

Yeni planın önemli unsurlarından biri kamu kurumları arasındaki veri paylaşımının genişletilmesi olacak. Sosyal yardım, yabancılar, nüfus kayıt, maliye, güvenlik ve yapı denetim kurumlarının yanı sıra sağlık ve bakım sigortaları arasındaki bilgi alışverişinin güçlendirilmesi öngörülüyor. Hükümet bu yolla usulsüz ödemelerin ve kayıt dışı istihdamın daha hızlı tespit edilmesini amaçlıyor.

Jobcenter’ların da denetimlerde daha fazla bilgiye ulaşması hedefleniyor. Özellikle yabancılar daireleri ile Jobcenter’lar arasındaki veri paylaşımı sayesinde usulsüzlüklerin ve olası mükerrer ödemelerin daha hızlı belirlenmesi planlanıyor. Federal İş Ajansı bünyesinde kurulan merkezi “Kompetenzcenter Leistungsmissbrauch” ve beş bölgesel birim de sosyal yardım usulsüzlükleriyle mücadelede görev yapacak.

Plan kapsamında hakkında infaz edilebilir tutuklama emri bulunan kişilere yönelik de yeni bir düzenleme öngörülüyor. Özellikle kesinleşmiş hapis cezasına rağmen cezaevine teslim olmayan kişilerin temel geçim yardımı almaya devam etmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Hükümetin üzerinde durduğu diğer alanlardan biri de kayıt dışı ve sahte istihdam. Çalışanlarını kayıtsız veya yanlış bildiren ve bunun sonucunda haksız sosyal yardım ödemelerine yol açan işverenlerin sorumluluğunun artırılması planlanıyor.

Yeni önlemler, özellikle başka AB ülkelerinden gelen kişilerin sahte veya çok düşük süreli işlerde çalışıyor gösterilerek ek sosyal yardım almalarının organize edildiği yapılara odaklanıyor. Hükümet, bu tür uygulamalarda hem sosyal yardım suistimalini hem de kişilerin organize yapılar tarafından sömürülmesini hedef aldığını belirtiyor.

Planın bir başka ayağını “Schrottimmobilien” olarak adlandırılan bakımsız ve oturulması güç konutlar oluşturuyor. Yetkililere göre bazı organize yapılar, kişileri bu tür konutlara yerleştirerek Jobcenter üzerinden yüksek kira ödemeleri almaya çalışıyor. Kommunların bu yapılara karşı müdahale imkanlarının artırılması ve belirli şartlarda daha ileri yaptırımlar uygulanabilmesi öngörülüyor.

Jobcenter’ların oturulamaz durumda olan konutlar veya sahte adreslerden haberdar olması halinde kira giderlerini inceleyebilmesi ve gerekli durumlarda ödemeleri durdurabilmesi de planın parçaları arasında bulunuyor.

Denetimlerde yapay zekâdan yararlanılması da gündemde. Hükümet, sosyal yardım usulsüzlüklerinin belirlenmesinde güvenli, güvenilir ve ayrımcılık yapmayan yapay zekâ destekli analiz sistemlerinin kullanılmasını planlıyor. Bunun için gerekli hukuki ve teknik altyapının oluşturulması öngörülüyor.

Federal İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, planın organize suç yapılarının sosyal yardım sistemini kötüye kullanmasına karşı hazırlandığını belirtirken, Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı da AB içindeki serbest dolaşım hakkının insanların sömürülmesi ve organize sosyal yardım usulsüzlükleri için kullanılmasına karşı önlem alınacağını açıkladı.

Hükümet, eylem planında kararlaştırılan önlemlerin yıl sonuna kadar hayata geçirilmesini hedefliyor.